Osmanlı Devleti'nde topraktan alınan vergiye "öşür" denirdi
Osmanlı'da vergi sisteminin adı, Tekâlif-i Şer’iyye ve Tekâlif-i Örfiye olarak iki ana kategoriye ayrılır. Tekâlif-i Şer’iyye (Şer’i Vergiler): İslam hukukuna dayanan ve Kur'an ile Sünnet'ten kaynaklanan vergilerdir. Tekâlif-i Örfiye (Örfi Vergiler): Devletin mali sıkıntıları nedeniyle koyduğu vergilerdir. Ayrıca, Osmanlı vergi sistemi, tarıma dayalı vergiler, ticaretle ilgili vergiler, hayvancılıkla uğraşanlardan alınan vergiler ve gayrimüslimlere yönelik vergiler gibi farklı kategorileri de içeriyordu.
Osmanlı Devleti'nde toprakların büyük çoğunluğu devlete aitti. Osmanlı'da toprak mülkiyeti türleri: Özel mülkiyet (mülk arazi). Vakıf arazileri. Dirlik (devlete ait) araziler. 1858 yılında Arazi Kanunnamesi'nin yayımlanmasından itibaren bireyler de mülk edinme hakkına sahip olmuşlardır.
Aşar ve öşür vergileri aynı değildir, aralarında bazı farklar bulunmaktadır. Öşür, İslam hukukuna dayanan ve Osmanlı İmparatorluğu'nda uygulanan bir tarım vergisidir. Öşür ve aşar arasındaki bazı farklar: Hukuki temel: Öşür, dini bir yükümlülük olarak uygulanırken, aşar Osmanlı toprak düzenine ve tımar sistemine dayanır. Vergi oranı: Öşür vergisi oranı %10 ile sınırlı değildir, bazen %5 gibi düşük oranlarla da uygulanabilir. Kimlerden alındığı: Öşür, genellikle Müslüman köylülerden alınırken, aşar hem Müslüman hem de gayrimüslim köylülerden alınır. Uygulama alanı: Öşür, daha dar bir alanda uygulanırken, aşar Osmanlı topraklarının büyük bir kısmında yaygın olarak kullanılmıştır.
Osmanlı Devleti'nde üç ana toprak çeşidi bulunmaktadır: 1. Miri Topraklar: Devletin malı sayılan ve genellikle vergiye tabi tutulan arazilerdir. Bu topraklar kendi içinde şu şekilde sınıflandırılır: Paşmaklık: Padişahın eşi ve kızlarına ayrılan topraklar. Yurtluk ve Arpalık: Padişahın hizmetinde bulunan yüksek rütbeli devlet görevlilerine belirli bir süre için verilen topraklar. Mukataa: Geliri doğrudan devlet hazinesine aktarılan topraklar. Vakıf Topraklar: Hayır kurumlarının masraflarını karşılamak için ayrılan topraklar. 2. Mülk Topraklar: Bireylerin şahsi mülkiyetinde olan arazilerdir. 3. Haracî ve Uşrî Topraklar: Dini ve mali ayrımına göre belirlenen topraklardır. Haracî Topraklar: Genellikle gayrimüslimlerin sahip olduğu veya işlediği, devletin adalet ve güvenliğini sağlaması karşılığında arazi üzerinden alınan "haraç" vergisine tabi topraklar. Uşrî Topraklar: Müslümanların işlediği topraklardan, tarımsal ürün üzerinden alınan "öşür" (onda bir) vergisine tabi topraklar.
Osmanlı'da aşar vergisinin kaldırılmasının başlıca nedenleri şunlardır: Mali kriz ve ekonomik baskı: Aşar vergisi, Osmanlı'nın gerileme döneminde peşin olarak alınmaya başlanmış ve bu durum çiftçilere ekonomik baskı uygulamıştır. Adaletsizlik: Köylüler, şehirlilere göre daha fazla vergi vermekteydi ve bu durum adaletsizlik olarak görülmekteydi. Usulsüzlükler: Vergi tahsilinde çeşitli usulsüzlükler ve kanuna aykırı uygulamalar yapılmaktaydı. Özel mülkiyet hakları: İzmir İktisat Kongresi'nde, özel mülkiyet haklarının genişletilmesi amacıyla aşarın kaldırılmasına karar verilmiştir. Aşar vergisi, 17 Şubat 1923'te kaldırılmasına yönelik kararın alınmasından sonra, resmi olarak tamamen 1925 yılında kaldırılmıştır.
Osmanlı Devleti'nin toprak sisteminin diğer devletlerden farklı olmasının bazı nedenleri şunlardır: İslam hukuku etkisi: Osmanlı toprak sistemi, İslam hukukuna göre şekillenmiştir. Selçuklu ve Bizans etkileri: Osmanlı, toprak düzenlemelerinde Selçuklu ve Bizans gibi önceki devletlerin uygulamalarından yararlanmıştır. Bölgesel farklılıklar: Geniş bir alana yayılan Osmanlı Devleti'nde, farklı coğrafyalardaki yerel gelenekler de toprak sistemini etkilemiştir. Merkezi yönetim anlayışı: Osmanlı'da merkeziyetçilik anlayışı hakimdir; devlet, toprak sistemi ile halkın ekonomik, sosyal ve hukuki durumunu kontrol etmiştir. Tımar sistemi: Osmanlı'nın toprak sisteminin temelinde, askerlerin tarımla uğraşmasını sağlayan ve idari, askeri, mali amaçlar taşıyan tımar sistemi yer alır. Bu faktörler, Osmanlı toprak sisteminin diğer devletlerden daha karmaşık ve çok yönlü olmasına yol açmıştır.
Osmanlı Devleti'nde olağanüstü durumlarda toplanan vergi, "avarız vergisi" olarak adlandırılır. Bu vergi, önceleri sadece savaş veya deprem gibi olağanüstü hallerde toplanmış, ancak zamanla süreklilik kazanmıştır. Tanzimat'ın ilan edilmesiyle birlikte avarız vergisi tamamen kaldırılmıştır.
Eğitim
Osmanlı Devletinin siyasi gücünün zayıflaması hangi dönemde olmuştur?..
Pipet kullanırken nelere dikkat etmeliyiz?
Osmanlı'da savaş taktikleri nelerdir?
Osmanlı Devleti'nde topraktan alınan vergi nedir?
Ototrof ve heterotrof protistler nelerdir?
Pegem Matematik Ezberbozan kaç sayfa?
Organik atıkları inorganik maddelere çeviren bakterilerin beslenme tipi ned..
Okul öncesi uzun kısa ne zaman öğretilir?
PMYO ne anlama gelir?
Peptid ve protein arasındaki fark nedir?
Perşembe günü kar yağdığı için okullar tatil olur mu?
Osmanlı'da kaç çeşit mektep vardı?
Piramitler hakkında bilinmeyenler nelerdir?
Pedagoji formasyon kayıtları nasıl yapılır?
Piri Reisin 3 eseri nelerdir?
Pilot olmak için hangi puan türü?
Parabole çizilen teğetler dik ise delta kaç olmalı?
Poliploidi nedir?
Polimer suda neden çözünür?
Pelvik kemik kaça ayrılır?
Otomatik büret şişesi nedir?
Polimer ve plastik aynı şey mi?
Organik kimya önekleri nasıl okunur?
Paramesyum nedir kısaca?
Pi sayısı 200 basamaklı nasıl yazılır?
Okyanus akıntıları haritası nasıl çizilir?
Pascal üçgeninde 10. satırda kaç sayı var?
Orijinal Türkiye Geneli Deneme Sınavı Nasıl Çözülür?
Pi sayısı ve e sayısı neden sabittir?
Orion Kemeri'nde kaç yıldız var?
Otizmli çocuk eğitimi ailede başlar mı?
Osmanlı neden çöktü?
Pipetler neden farklı uçlar?
Peter Hewitt'in hayatı kısaca özet?
Paramesiyum ökaryot mu?
Periyodik özellikler nelerdir?
Pankreas anatomisi kaça ayrılır?
Osmanlıda şehirleşme nasıldı?
PH 8 ne anlama gelir?
Parabol notları nereden alınır?