Rübai ve gazel arasındaki temel farklar şunlardır:
Gazel, Arapça kökenli bir kelime olup, kadınlarla sevgi üzerine konuşmak, söyleşmek anlamına gelir. Edebiyat terimi olarak ise gazel, genellikle aşk, ayrılık, sevgi, hasret, ölüm, tabiat gibi lirik konuların işlendiği, beyitlerden oluşan bir nazım biçimidir. Gazelde, ilk beytin kendi içinde, diğer beyitlerin ikinci mısralarının ilk beyitle kafiyeli olması gerekir. Gazel, aynı zamanda bu türde yazılmış bir şarkı veya şiiri de ifade edebilir.
Gazel ve kaside nazım birimleri aynıdır, çünkü her iki nazım şekli de beyit sistemine dayanır. Gazel ve kasidenin nazım birimleri: Beyit: Aruz vezninin aynı kalıbıyla yazılmış, anlam bütünlüğü olan iki mısradan oluşur. Kafiye düzeni: "aa, ba, ca, da, ..." şeklindedir. İlk beyit: Matla olarak adlandırılır. Son beyit: Maka veya taç beyit olarak adlandırılır. Ancak, gazel ve kasidenin beyit sayıları farklılık gösterebilir; gazel genellikle 5-15 beyitten oluşurken, kaside 15-99 beyit arasında değişebilir.
Gazelin bazı özellikleri: Nazım birimi: Beyit. Beyit sayısı: 5 ile 15 arasında değişir; 15'ten uzun gazeller "mutavvel gazel" olarak adlandırılır. Kafiye düzeni: İlk beyit kendi arasında kafiyelidir, diğer beyitlerin ikinci dizeleri ilk beyit ile kafiyelidir; kafiye şeması "aa, ba, ca, da, ea" şeklindedir. İlk beyit: "Matla" olarak adlandırılır. Son beyit: "Makta" olarak adlandırılır. En güzel beyit: "Beytü'l-gazel" veya "şah beyit" olarak adlandırılır. Şairin mahlasının geçtiği beyit: "Taç beyit" veya "tahallüs" olarak adlandırılır. Konu birliği: Gazelin bütün beyitlerinde aynı konu işleniyorsa "yek-ahenk gazel", bütün beyitleri aynı güzelliğe sahip olan gazeller ise "yek-avaz gazel" olarak adlandırılır. Konu: Genellikle aşk, ayrılık, sevgi, hasret, ölüm, tabiat gibi lirik konular işlenir. Türleri: Aşk, şarap, güzellik, tasavvuf gibi konulara göre "aşıkane", "rindane", "şuhane", "hikemi" gibi türlere ayrılır.
Divan şiirinde gazelin Türkçe karşılığı "küçük şiir" veya "kadınlar için söylenen güzel ve aşk dolu söz" olarak ifade edilebilir. Gazel, Arap ve Fars edebiyatları kökenli bir nazım şekli olup, Türk edebiyatında da önemli bir yere sahiptir.
Gazelin amacı, genellikle aşk, güzellik, şarap, ayrılık gibi lirik konuları işlemektir. Gazeller, işledikleri konulara göre farklı isimlerle anılır: Âşıkane gazel: Aşk, acı ve mutluluk gibi içli duyguların dile getirildiği gazeller. Rindane gazel: İçki, yaşama boş verme, yaşamdan zevk alma gibi konuların işlendiği gazeller. Şuhane gazel: Sevgi, aşk ve zevklerin çapkın bir dil ile ifade edildiği gazeller. Sûfiyâne veya ârifâne gazel: Tasavvufi konuların işlendiği gazeller. Hikemi gazel: Özlü söz içeren ve hayat dersi veren gazeller.
Gazelin dört bölümü şunlardır: 1. Matla: Gazelin ilk beyti. 2. Makta: Gazelin son beyti. 3. Taç beyit: Şairin isminin ya da mahlasının geçtiği beyit. 4. Beytü'l gazel (Şah beyit): Gazelin en güzel beyti.
Gazelin başlıca konusu “aşk”tır. Ancak farklı konularda yazılmış gazeller de vardır. Gazellerde ele alınan konulardan bazıları şunlardır: ayrılık; sevgi; hasret; ölüm; tabiat; şarap zevki; rindlik; tasavvuf. Ayrıca, gazeller konularına göre çeşitli isimlerle de tanımlanır: Aşka ilişkin acı, mutluluk gibi içli duyguların dile getirildiği gazeller “âşıkane”; içki, yaşama boş verme, yaşamdan zevk alma gibi konularda yazılanlara “rindane”; tasavvuf düşüncesinin hâkim olduğu gazellere sûfiyâne, ârifâne; düşünce yönü ağır basan, yol göstericiliği önde olan gazellere hikemî, hakîmâne denir.
Kültür ve Sanat
Sagopa ve Ceza neden tanıştı?
Piyano için en uygun Türk sanat müziği hangisi?
Radyo nostalji'de hangi şarkılar var?
Rübai ve gazel arasındaki farklar nelerdir?
Reynmen'in ilk hali nasıldı?
Saatleri Ayarlama Enstitüsü PDF nereden indirilir?
Pollock hangi akıma aittir?
Safir neyi temsil eder?
Piramidin en ağır bloğu nerede?
Polifoni ve homofoni nedir?
Rusların atası kim?
Riyad neyi ile meşhur?
Popstar'da kim birinci oldu?
Rap ile hangi müzik türleri birleşir?
Rus dansları nelerdir?
Resim sehpasında hangi ağaç kullanılır?
Renk dengesi sıcak mı soğuk mu?
Romantizme göre sanat nedir?
Rönesans hangi olayla sona erdi?
PJ Masks'ın en zor çizimi hangisi?
Ressamlar nasıl para kazanır?
Quilling'de hangi şekiller var?
Rus edebiyatında kaç büyük yazar var?
Saf zevk ne demek?
Sabah şekerlerinin sunucusu kim?
Planet Çocuk yerine ne geldi?
Pınar Elice kaç evlilik yaptı?
Sait Faik Abasıyanık seçme hikayeler özeti nedir?
Recep İvediğin babası kim?
Restorasyon ve rehabilitasyon ne iş yapar?
Rock müziğin amacı nedir?
Raşel kumaş Türk bayrağı için kullanılır mı?
Saban hangi uygarlığa aittir?
Restorasyon çalışmaları nasıl yapılır?
Polis kalkanı nasıl çizilir?
Saltuklu Beyliği'nin kurucusu kimdir?
Saddam Hüseyin'in son sözü ne oldu?
Rep müzik ne demek?
Saint Seia Knights of Zodiac ne anlatıyor?
Resim defterinde hangi kağıt daha iyi?