Plazma afeti terimi, plazmaferez olarak da bilinen bir tıbbi prosedürü ifade edebilir.
Plazmaferez , hastanın kanından zararlı maddelerin veya antikorların uzaklaştırılması ve yerine sağlıklı plazma veya plazma ikamelerinin verilmesi işlemidir Bu yöntem, otoimmün hastalıklar, bazı nörolojik ve böbrek rahatsızlıkları gibi çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılır
Plazmaferez işlemi, bir makine yardımıyla kanın ayrıştırılması ve tedavi edildikten sonra tekrar hastaya verilmesi ile gerçekleştirilir
Plazmaferez ve aferez tedavisi, kandaki zararlı maddelerin veya bileşenlerin ayrıştırılarak vücuttan uzaklaştırılması işlemidir. Plazmaferez, özellikle aşağıdaki hastalıkların tedavisinde kullanılır: - Otoimmün hastalıklar: Sistemik lupus eritematozus, romatoid artrit. - Nörolojik hastalıklar: Guillain-Barré sendromu, Myastenia Gravis, multipl skleroz. - Böbrek hastalıkları: Anti-glomerüler bazal membran hastalığı, fokal segmental glomerüloskleroz. - Kan hastalıkları: Hiperviskozite sendromu, kriyoglobulinemi. Aferez ayrıca, trombosit veya plazma bağışı için de kullanılır. Bu tedavi yöntemi, genellikle bir hastanede veya klinikte, uzman bir ekip tarafından uygulanır.
Plazma ve gaz arasındaki temel farklar şunlardır: Kompozisyon: Gazlar nötr atomlar veya moleküllerden oluşurken, plazma serbest elektron ve iyonlara sahip iyonize gazlardır. Elektriksel iletkenlik: Gazlar fakir elektrik iletkenliğine sahipken, plazma elektrik ve manyetik alanlara tepki verir. Enerji seviyesi: Gazlar düşük enerji durumundayken, plazma uyarılmış parçacıklar sayesinde yüksek enerji durumuna sahiptir. Reaktivite: Gazlar genellikle stabildir, plazma ise yüklü parçacıklar nedeniyle oldukça reaktiftir. Şekil ve hacim: Plazma, belirli bir şekil veya hacme sahip değildir; gazlar ise bulundukları kabın şekil ve hacmini alır.
Plazma, maddenin dördüncü hali olarak kabul edilir çünkü gaz halinden farklı olarak yüklü parçacıklardan oluşur ve bu parçacıklar bağımsız hareket ederken sistem sanki yüksüzmüş gibi davranır. Plazma haline geçmek için bir maddeye ısı, elektrik, ışık, nükleer veya kimyasal enerji gibi yeterli enerji verilmesi gerekir. Plazmanın diğer özellikleri arasında yüksek iletkenlik, manyetik alanlarla etkileşim ve belirli bir şekil veya hacmin olmaması yer alır.
Hayır, aferez ve plazmaferez aynı değildir; aferez genel bir işlem adı, plazmaferez ise bunun bir alt türüdür. Aferez, kandaki farklı bileşenleri ayırmak için kullanılan teknolojik bir uygulamadır.
Plazma çeşitleri şu şekilde sınıflandırılabilir: Üretim yöntemine göre: dc elektriksel deşarj, ac elektriksel deşarj, rf deşarj, mw deşarj, puls deşarj, dielektrik bariyer deşarj gibi farklı üretim mekanizmalarına ve özelliklere sahip plazmalar. Plazmanın elde edildiği gazın basıncına ve parçacık yoğunluğuna göre: Örneğin, atmosferik basınçta üretilen plazmalar "termal plazmalar" olarak adlandırılır. İyonlaşma derecesine göre: Tam, kısmen veya zayıf iyonlaşmış plazmalar. Sıcaklığa göre: Toplam termodinamik dengede olan plazmalar (TTD), lokal termodinamik dengede olan plazmalar (LTD) ve lokal termodinamik dengede olmayan plazmalar (Non-LTD). Başlıca plazma türleri: Termal plazma: Yüksek sıcaklıklarda (genellikle 10.000 santigrat dereceyi aşan) çalışır. Soğuk plazma: Daha düşük sıcaklıklarda üretilir. Doğal plazmalar: Güneş, yıldızlar, yıldırım gibi doğada bulunan plazmalar. Yapay plazmalar: Füzyon reaktörleri, neon lambalar ve plazma televizyonları gibi insan yapımı plazmalar.
Plazma ve serum arasındaki temel farklar şunlardır: Kanın Bileşimi: Plazma, kanın sıvı kısmı olup, %90 su içerir ve fibrinojen ile albümin gibi proteinler, glikoz, lipidler, hormonlar ve antikorlar gibi bileşenler bulunur. Serum, plazmanın fibrinojen ve kan pıhtılaşmasını sağlayan diğer bazı maddeler olmadan kalan kısmıdır. Elde Edilme Yöntemi: Plazma, kanın pıhtılaşmasını engelleyen bir madde (antikoagülan) eklenerek elde edilir. Serum, kanın pıhtılaşmasının beklenmesinin ardından elde edilir. Kullanım Alanı: Plazma, genellikle kan pıhtılaşması ve bazı moleküler tanı testleri için kullanılır. Serum, daha çok kan tiplemesi ve çeşitli maddelerin (hormonlar, proteinler, elektrolitler, enzimler) seviyelerini ölçmek için kullanılır.
Plazma enerjisi, iyonlaşmış gazlardan oluşan plazmanın yüksek elektrik iletkenliği ve kararsız enerji seviyeleri sayesinde elde edilen enerjidir. Plazma enerjisinin bazı kullanım alanları: Endüstriyel uygulamalar: Yüzey temizleme, yapıştırma, kaplama ve baskı gibi işlemler için malzeme ön işlemi. Teknolojik cihazlar: Plazma televizyonlar ve LED ışıklar. Enerji üretimi: Güneş ve diğer yıldızlarda enerji üretimi, termonükleer füzyon ile gerçekleşir. Tıbbi ve savunma uygulamaları: Nükleer atıkların arıtılması ve uzay sanayisi. Ayrıca, plazma enerjisi, kandaki sıvı kısmı oluşturan plazma ile karıştırılmamalıdır.
Sağlık
Penaten krem pişik için kullanılır mı?
PPRC boru sağlıklı mı?
Pilor nedir?
Pastil ne işe yarar?
Probiyotik ve prebiyotik flakonlar nasıl kullanılır?
Polidaktili ve sindaktili nedir?
Pankreas değeri kaç olursa tehlikeli?
Peristalsis ne zaman başlar?
Pnömokok aşısı kaç yıl korur?
Panto asit düşürücü mü?
Patolojik bulgular izlenmedi ne anlama gelir?
Patlıcan neye iyi gelir?
Penis boyu kaç cm olmalı?
Paslanmaz lavabo sağlıklı mı?
Otonomik sinir sisteminin parasempatik ve sempatik etkileri nasıl düzenleni..
Perküsyon tıpta ne demek?
Peteşinin hangi hastalıklarda görülür?
Plastik cerrahide komplikasyonları önlemek için neler yapılabilir?
Penis eğriliği neden olur?
Profilaksi hangi durumlarda yapılır?
Pastil nasıl kullanılır?
Parmak egzersizi kaç dakika yapılmalı?
Paslanmaz çelik evye sağlıklı mı?
Patates hangi hastalıklara iyi gelir?
Parenteral ek tedavi nedir?
Pembe kurdeleyi kimler takar?
Penisin en kalın yeri neresi?
Otlu peynirin faydaları ve zararları nelerdir?
PDS 4/0 keskin mi yuvarlak mı?
Otizm benzeri hastalıklar nelerdir?
Osuruğun kokmaması için ne yapmak gerekir?
Pod Mod ile normal sigara arasındaki fark nedir?
Pancar şekerinin zararları nelerdir?
Prematüre bebeklerde en büyük sorun nedir?
Potasyum düşüklüğü hangi aritmiye neden olur?
Plazma klorür ne zaman yükselir?
Parmak uçlarında kuruma neden olur?
Pelargonium sidoides ne işe yarar?
Pembe vajinal akıntı hamilelik dışında neden olur?
PDW hangi kanserlerde yükselir?