Saltuklular'ın en önemli eseri, Erzurum Ulu Camii olarak kabul edilir
Bunun yanında, Saltuklular'dan günümüze ulaşan diğer önemli eserler arasında Kale Camii , Tepsi Minare , Üç Kümbetler ve Izzeddin Saltuk Türbesi bulunur Ayrıca, Mama Hatun Kervansarayı ve Micingirt Kalesi de bu beyliğin önemli eserleri arasında yer alır
Saltuklu Beyliği'nin kurucusu, Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun Türkmen komutanlarından Saltuk Bey'dir. Saltuk Bey, 1071 yılında gerçekleşen Malazgirt Meydan Muharebesi'nde Büyük Selçuklu ordusu ile birlikte Bizans'a karşı savaşmış ve bu zaferin ardından Sultan Alparslan tarafından Erzurum ve çevresinin fethiyle görevlendirilmiştir. Saltuk Bey, 1080/1081 yılında Erzurum'u ele geçirerek burayı beyliğin merkezi yapmıştır.
Saltuk Bey'in önemi şu şekilde özetlenebilir: Malazgirt Savaşı'ndaki rolü: Saltuk Bey, Malazgirt Savaşı'nda Bizans Devleti'nin öncü birliklerini yenilgiye uğratarak savaşın kazanılmasında önemli bir görev üstlenmiştir. Saltuklu Beyliği'nin kuruluşu: Savaştan sonra Alp Arslan tarafından Erzurum civarını ele geçirmesi için görevlendirilmiş ve bu bölgenin beyi olarak atanmıştır. Fetihleri: 1054 yılında Doğu Anadolu'da yaşayan Ermenilere karşı bir baskın düzenlemiş ve 1055-56'da Ağrı Dağı çevresindeki Basean'da Ciranis Dağı yakınlarındaki Okomi şehrini yakıp yağmalamıştır. Kültür ve sanata katkısı: Saltuklu beyleri, kültür ve sanata önem vermiş, çeşitli mimari eserler yaptırmışlardır.
Saltuk Bey'in kurduğu Saltukoğulları (Saltuklu) Beyliği, Erzurum ve çevresinde kurulmuştur. En parlak döneminde, bugünkü Erzurum ve Bayburt illerinin tamamını, Erzincan'ın doğusundaki toprakları, Kars'ın büyük bölümünü ve Ağrı ile Muş illerinin kuzeyindeki toprakları kapsamıştır.
Saltuklu Beyliği, Türkiye Selçuklu Sultanı Rükneddin Süleyman Şah tarafından yıkılmıştır.
Saltukname, 13. yüzyıl alp-erenlerinden olan ve Rumeli'nin Türkleşmesinde büyük rolü bulunan Sarı Saltuk'un efsanevi hayatını ve menkıbelerini anlatır. Eserde, Sarı Saltuk'un yanı sıra, dönemin önemli kişilerinin menkıbeleri ve bu kişilerin Sarı Saltuk ile olan münasebetleri de yer alır. Saltukname'nin konuları şu şekilde özetlenebilir: Tarihi olaylar: Türklerin Rumeli'ye geçişi, Anadolu ve Rumeli'nin fethi, tekfurlarla yapılan savaşlar, Osmanlı Devleti'nin kuruluşu gibi konular. Efsanevi diyarlar: Cinlerle, cadılarla, devlerle ve çeşitli olağanüstü yaratıklarla yapılan savaşlar. Kerametler: Sarı Saltuk'un ölüleri diriltmesi, denizleri yürüyerek geçmesi, ateşte yanmaması gibi olağanüstü olaylar. Saltukname, halk edebiyatı, folklor, dil, tarih, ilahiyat, antropoloji ve toponomi araştırmaları için önemli bir kaynaktır.
Saltuklular Devleti'nin bazı özellikleri: Kuruluş ve Başkent: 1071 yılında Büyük Selçuklu Devleti'nin Türkmen komutanlarından Saltuk Bey tarafından kurulmuştur. Toprakları: En parlak döneminde Kars, Gümüşhane, Rize ve Bayburt yörelerine egemen olmuştur. Kültür ve Sanat: Kültüre, sanata ve mimari eserlere önem vermişlerdir. Siyasi İlişkiler: Başlangıçta Büyük Selçuklu Devleti'ne, daha sonra sırasıyla Azerbaycan Atabegleri'ne, Irak Selçukluları'na ve Anadolu Selçukluları'na tabi olmuştur. Ekonomik Durum: Erzurum, Akdeniz limanlarından gelen ticaret yollarının üzerinde bulunduğu için ekonomik ve ticari açıdan gelişmiştir. Savaşlar: Danişmendlilerle birlik olup Haçlılara ve Gürcülere karşı savaşmışlardır.
Saltuklular Beyliği, Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra, Büyük Selçuklu Devleti'nin bir Anadolu beyliği olarak kurulmuştur. Dia kelimesi, Saltuklular Beyliği ile ilgili belgelerde veya kaynaklarda geçmemektedir. Bu nedenle, "dia"nın beylikle ilgili bir terim veya kavram olmadığını söylemek mümkündür. Daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir: tr.wikipedia.org; islamansiklopedisi.org.tr; islamtarihi.net.
Kültür ve Sanat
Sabancı ailesi soyu nereden gelir?
Polatlı eskiden nereye bağlıydı?
Riyad hangi ülkenin başkenti?
Reaya ile tebaa aynı şey mi?
Pınar Altuğ hangi okul mezunu ve ne iş yapıyor?
Sagopa Kajmer kafkef hangi şarkı?
Roma neden bu kadar önemli?
Püskül hangi yöne takılır?
Rölyef kalıpları nelerdir?
Rokoko akımı neden bitti?
Rafadan Tayfanın en iyi kitabı hangisi?
Reşat Nuri Guntekin hangi akıma mensuptur?
Resim desenleri nelerdir?
Resneli çiftliğinde kimler yaşadı?
Sagopa Kajmer'in karısı kim?
Reel life ne anlatıyor?
Rusya hakkında 10 ilginç bilgi nedir?
Rusya'daki özerk Türk cumhuriyetleri nelerdir?
Safahat'ın sadeleştirilmiş metni kim yaptı?
Recep Tayyip Erdoğan'ın gençliği nerede?
Saka ve Sanrı 17. bölüm ne zaman?
Saltukluların en önemli eseri nedir?
Rami nasıl bir semt?
Roma'nın kuruluş tarihi ve ilk kralları nelerdir?
Portre fotoğrafı kaça ayrılır?
Potporiler neden yapılır?
Sakıp Sabancının kaç tane eşi var?
Reşat Nuri hangi tür kitap yazmıştır?
Retro ürünler neden değerli?
Rubaide kaç dörtlük vardır?
Pilavın içine kaşık koymak ne demek?
Rafadan Tayfa'da rafadan ne demek?
Roma İmparatorluğu Türkiye'nin hangi bölgelerinde yaşamıştır?
Saksağan neyi temsil eder?
Rodos şövalyeleri neden Osmanlı'ya teslim oldu?
Sahne oturma planı nasıl yapılır?
Ressamlık bölümü okunmazsa ne olur?
Portenin başında neden anahtar var?
Recaizade Mahmut Ekrem Zemzeme şiiri hangi akıma aittir?
Romanesk ve Gotik arasındaki fark nedir?