Oyun teorisi , stratejik etkileşim durumlarındaki davranışları ve olası sonuçları tahmin etmek ve analiz etmek için kullanılan bir teorik çalışma alanıdır
Oyun teorisinde bir oyun, oyuncular, bu oyuncuların kullanabileceği stratejiler ve her bir stratejinin kombinasyonunda elde edilen sonuçlar ile tanımlanır
Oyun teorisinin bazı temel unsurları:
Oyun teorisi, ekonomi, siyaset bilimi, biyoloji, mühendislik ve bilgisayar bilimi gibi birçok alanda kullanılır
Oyun Teorisi'nin kurucuları olarak genellikle John von Neumann ve Oskar Morgenstern kabul edilir. 1944 yılında yayımlanan "Theory of Games and Economic Behavior" (Oyun Teorisi ve Ekonomik Davranış) adlı kitaplarıyla oyun teorisinin temellerini atmışlardır. Ancak, oyun teorisi üzerine çalışan birçok farklı bilim insanı ve araştırmacı bulunmaktadır ve bu disiplin hala aktif olarak araştırılmaktadır.
Sıfır toplamlı olmayan oyun, bir oyuncunun kazancının diğerinin kaybına eşit olmadığı oyun türüdür. Bu oyunlarda, tüm oyuncuların birlikte fayda sağlaması veya kaybetmesi mümkündür. Bazı sıfır toplamlı olmayan oyun örnekleri: İşbirliği yapan firmalar: İki firma yeni bir teknoloji üzerinde işbirliği yaptığında, her ikisi de pazar paylarını artırabilir ve bu da her ikisinin de kâr elde ettiği bir duruma yol açabilir. Ticaret anlaşması: İki ülke arasındaki bir ticaret anlaşması, her iki ülkenin de daha iyi ticaret koşullarından yararlanmasına olanak tanıyabilir. İhaleler: Satın alma politikaları tespiti veya yeni ürünler arasında seçim yapılması gibi durumlarda, tüm katılımcıların birlikte fayda sağlaması veya kaybetmesi mümkündür.
Oyun teorisi, güçlü, gerçekçi ve kapsayıcı olarak değerlendirilebilir, ancak bazı sınırlılıkları da bulunmaktadır: Güçlü Yönler: Stratejik Düşünme: Oyuncuların stratejik etkileşimlerini ve karar verme süreçlerini analiz ederek optimal stratejileri belirlemeye çalışır. Geniş Kullanım Alanı: Ekonomi, siyaset bilimi, biyoloji, bilgisayar bilimi ve psikoloji gibi birçok farklı disiplinde uygulanır. Gerçekçilik: Rasyonellik Varsayımı: Oyuncular genellikle rasyonel kabul edilir ve kendi çıkarlarını maksimize etmeye çalışırlar. Kapsayıcılık: Çeşitli Oyuncu Tipleri: Bireyler, şirketler, hükümetler veya doğal sistemler gibi farklı karar alıcıları kapsar. Farklı Durumların Modellenmesi: Rekabet, iş birliği ve çatışma gibi çeşitli durumları matematiksel olarak modelleyebilir. Oyun teorisi, stratejik etkileşimlerin analizinde önemli bir araç olsa da, her durumda tam anlamıyla gerçekçi ve kapsayıcı olmayabilir.
Oyun teorisi için okunabilecek bazı kitaplar: Game Theory: An Introduction (Oyun Teorisi: Bir Giriş), Steven Tadelis. Game Theory (Oyun Teorisi), Michael Maschler, Eilon Solan ve Shmuel Zamir. Theory of Games and Economic Behavior (Oyun Teorisi ve Ekonomik Davranış), Oskar Morgenstern, John Von Neuman, Harold William Kuhn ve Ariel Rubinstein. The Art of Strategy (Strateji Sanatı), Avinash Dixit. The Complete Idiot's Guide to Game Theory (Oyun Teorisi İçin Tam Bir Aptal Kılavuzu), Edward C. Rosenthal.
Oyun teorisi ve Nash dengesi, birçok nedenden dolayı önemlidir: İktisat ve sosyal bilimlere etkisi. Stratejik etkileşimlerin analizi. Optimal çözümler. Gerçek dünya uygulamaları. Karar verme süreçlerinin anlaşılması. Ayrıca, oyun teorisi ve Nash dengesi, matematiksel modellerin ve analiz yöntemlerinin evrimine ve disiplinlerarası yaklaşımların geliştirilmesine de katkıda bulunmuştur.
Oyun teorisi, günlük hayatta çeşitli durumlarda uygulanabilir: İş stratejileri: Fiyat belirleme, ürün lansmanı ve pazar giriş stratejileri gibi kararlarda rakiplerin nasıl tepki vereceği analiz edilerek en kazançlı strateji belirlenebilir. Aile içi kararlar: İki arkadaşın aynı anda sinema planı yapması veya eşlerin alışveriş tercihleri gibi basit örnekler bile oyun teorisiyle modellenebilir. Ekonomi: Açık artırmalar, fiyatlandırma stratejileri ve kaynak yönetimi gibi konularda anlayış sağlar. Politika ve diplomasi: Uluslararası ilişkilerde, ülkeler arası etkileşimleri ve stratejik kararları analiz etmek için kullanılır. Psikoloji ve sosyoloji: İnsanlar arası ilişkilerde güven, iş birliği ve çatışma gibi durumlar oyun teorisi çerçevesinde incelenebilir.
Oyun teorisinin temel varsayımları şunlardır: Oyuncular: Oyunda en az iki oyuncu bulunur ve akılcı hareket ettikleri, kazanmak için en iyisini yaptıkları varsayılır. Stratejiler: Her oyuncunun sahip olduğu eylem seçenekleridir. Kazanç veya ödemeler: Oyunun sonucu kazanma, yitirme veya oyundan çekilme olabilir. Bilgi seti: Oyunun belirli bir noktasında mevcut olan bilgidir. Denge: Bir oyunda her iki oyuncunun da kararlarını verdiği ve bir sonuca ulaşıldığı noktadır. Ayrıca, tüm oyuncuların oyun, kurallar ve sonuçlar hakkında tam bilgiye sahip olan fayda maksimize eden rasyonel aktörler olduğu varsayılır.
Eğitim
Oyun teorisi nedir?
Orjinal limit fasikülü nasıl anlaşılır?
Periyot ve gruplarda elektron sayısı nasıl artar?
Orta Kuşak Türkiye'de nerede görülür?
Ortaöğretim memurluk tercihleri nasıl yapılır?
Paralel kenar alanı nasıl ispatlanır?
Polinomda tek ve çift dereceli terimlerin toplamı nasıl bulunur örnek?
Oligomer üretimi nasıl yapılır?
Ortaokul öğrenci takip sistemi nedir?
Permutasyon neden önemlidir?
Polis olmak için hangi bölüm okunmalı?
Periyot ve gruptaki ilk 2 element nedir?
Oğuzkaan Koleji PTS nedir?
Permütasyona hangi konudan başlanmalı?
Peptidoglikanın glikozaminoglikanı nedir?
Ordinaryus profesör kime denir?
Orta Asya Türk devletleri haritası nasıl?
Paydası 10 ve 100 olan kesirler nasıl gösterilir?
Osmanlı matbaaya neden karşı çıktı?
Okul öncesi öğretmenine hangi belgeler verilir MEB?
Pirinç neden maden olarak kabul edilir?
Panagea nedir?
Ondalık gösterim nasıl okunur?
Orijin ve y eksenine göre simetrisi nasıl bulunur?
Osmanlı Türk sancağı neden değişti?
Olfaktorius ve koku alma siniri nedir?
PMYO 2 yıllık mı 4 yıllık mı?
Osmanlı Rus Savaşı kaç yıl sürdü?
Pedagoglar ne iş yapar?
Orta taban dörtgende ne işe yarar?
Osmanlı'nın fetih politikası neden başarılı oldu?
Parametreler nasıl belirlenir?
Ortalama hız ve anlık hız aynı şey mi?
Oğuz Han kaç yıl yaşamıştır?
Onbirgen nedir?
Okyanus Kolejleri'nde pusula sınavı nedir?
Otonom sistemin iki alt sistemi nasıl çalışır kısaca?
Planın giriş kısmında ne yazılır?
Paleontolojiyi neden önemli?
Okullarda disiplin cezası kimlere verilir?